DNS nedir, nasıl ayarlanır? A, CNAME, MX ve TXT kayıtları

DNS nedir?

DNS (Domain Name System), alan adlarını IP adreslerine çeviren dağıtık bir adres sistemidir. Tarayıcıya ornek.com yazdığınızda DNS, bu adın hangi sunucuya ait olduğunu bulur ve bağlantının kurulmasını sağlar. DNS olmadan her siteye sayısal IP adresleriyle ulaşmak gerekirdi.

Alan adınızın DNS ayarları iki şeyi belirler: web sitenizin hangi sunucuda açılacağını ve e-postalarınızın hangi sunucuya teslim edileceğini. Bu nedenle alan adı aldıktan sonra yapılacak ilk teknik iş, DNS ayarlarını yapılandırmaktır.

Ad sunucusu (nameserver) nedir?

Ad sunucusu, bir alan adının DNS kayıtlarını barındıran ve bu kayıtlarla ilgili sorulara yanıt veren sunucudur. Her alan adının en az iki ad sunucusu tanımlanır. ns1.hostingfirmasi.com ve ns2.hostingfirmasi.com gibi adlar ad sunucusudur.

Alan adınızı bir hizmete bağlamanın iki yolu vardır:

Temel DNS kayıt türleri

Her DNS kaydı, alan adına ait belirli bir bilgiyi tutar. En sık kullanılan kayıt türleri şunlardır:

A ve AAAA kaydı

A kaydı, alan adınızın hangi IPv4 adresinde çalıştığını söyler. Hosting firmanız size bir IP adresi verdiyse, kök alan adı (@) için bir A kaydı oluşturursunuz. AAAA kaydı aynı işi IPv6 adresleri için yapar.

CNAME kaydı

CNAME kaydı, bir alt alan adını başka bir alan adına yönlendirir. www.ornek.com adresini ornek.com'a bağlamak veya magaza.ornek.com adresini bir e-ticaret platformuna yönlendirmek için kullanılır. Kök alan adına (@) standart olarak CNAME eklenemez.

MX kaydı

MX kaydı, alan adınıza gönderilen e-postaların hangi sunucuya teslim edileceğini belirler. Öncelik değeri küçük olan sunucu önce denenir. Kurumsal e-posta hizmeti kullanıyorsanız sağlayıcınızın verdiği MX değerlerini eksiksiz girmeniz gerekir.

TXT kaydı

TXT kaydı serbest metin tutar. Arama motoru ve e-posta hizmetlerinde alan adı sahipliğini doğrulamak için, ayrıca SPF, DKIM ve DMARC gibi e-posta güvenliği ayarları için kullanılır. Bu kayıtlar, gönderdiğiniz e-postaların spam klasörüne düşme riskini azaltır.

DNS yayılma süresi ne kadar?

DNS değişikliklerinin tüm dünyada görünmesi birkaç dakika ile 24-48 saat arasında sürebilir. Buna DNS yayılması (propagation) denir. Gecikmenin nedeni, internet sağlayıcılarının ve cihazların DNS yanıtlarını belirli bir süre önbellekte tutmasıdır.

• Her kaydın bir TTL (time to live) değeri vardır. TTL, kaydın saniye cinsinden ne kadar süre önbellekte tutulacağını belirtir.
• Tek bir kaydı değiştirdiğinizde değişiklik genellikle eski TTL süresi dolunca görünür.
• Ad sunucusu değişikliklerinde, uzantı sunucularındaki önbellek nedeniyle süre daha uzun olabilir.
• Planlı bir taşıma yapacaksanız TTL değerini bir gün önceden düşürmek geçiş süresini kısaltır.

Kolay Domain panelinde DNS nasıl değiştirilir?

Kolay Domain müşteri panelinde ad sunucularını ve DNS kayıtlarını alan adı yönetim ekranından değiştirebilirsiniz.

Ad sunucularını değiştirmek

1. Kolay Domain hesabınıza giriş yapın ve alan adlarınız listesinden ilgili alan adını seçin.
2. Ad sunucusu (nameserver) bölümünü açın.
3. Hosting veya DNS sağlayıcınızın verdiği en az iki ad sunucusunu girin.
4. Değişikliği kaydedin ve yayılma süresini bekleyin.

DNS kaydı eklemek

1. Alan adı yönetim ekranında DNS kayıtları bölümünü açın.
2. Kayıt türünü (A, CNAME, MX, TXT gibi) seçin.
3. Ad alanına kök alan adı için @, alt alan adı için yalnızca alt adı (örneğin www) yazın.
4. Değer alanına IP adresini, hedef alan adını veya metni girin. MX kayıtları için öncelik değerini de belirtin.
5. Kaydı kaydedin. Değişiklik TTL süresine bağlı olarak kısa sürede yayılmaya başlar.

DNS kayıtları yalnızca alan adı, kayıtları Kolay Domain'in ad sunucularında barındırıyorsa panelde etkili olur. Ad sunucularını başka bir sağlayıcıya yönlendirdiyseniz kayıtları o sağlayıcının panelinden yönetmeniz gerekir.

E-posta güvenliği için SPF, DKIM ve DMARC

SPF, DKIM ve DMARC, alan adınız adına gönderilen e-postaların gerçekten sizden geldiğini kanıtlayan ve TXT kaydı olarak girilen üç ayardır. Bu kayıtlar eksik olduğunda e-postalarınız alıcıların spam klasörüne düşebilir veya alan adınız sahte e-posta gönderimlerinde kötüye kullanılabilir.

DMARC kaydını ilk kez ekliyorsanız izleme amaçlı p=none politikasıyla başlamak, gerçek gönderimlerinizin engellenmesini önler. Raporları inceledikten sonra politikayı adım adım sıkılaştırabilirsiniz.

DNS değişikliği nasıl kontrol edilir?

DNS değişikliğinin yayılıp yayılmadığını, kaydı doğrudan sorgulayarak kontrol edebilirsiniz. Tarayıcıda siteyi açmak yanıltıcı olabilir, çünkü tarayıcı ve işletim sistemi eski yanıtı önbellekte tutuyor olabilir.

• Windows'ta komut isteminde nslookup ornek.com komutuyla A kaydını sorgulayabilirsiniz.
• macOS ve Linux'ta dig ornek.com MX gibi komutlarla belirli kayıt türlerini görebilirsiniz.
• Farklı ülkelerdeki DNS sunucularından sonuç gösteren çevrim içi kontrol araçları, yayılmanın ne kadar ilerlediğini gösterir.
• Kendi bilgisayarınızda eski sonucu görüyorsanız DNS önbelleğini temizlemek (Windows'ta ipconfig /flushdns) işe yarayabilir.

Sık yapılan DNS hataları

• Ad sunucusunu değiştirip e-posta için MX kayıtlarını yeni sağlayıcıda oluşturmamak.
• Aynı ad için hem CNAME hem başka bir kayıt tanımlamak. CNAME bulunan bir adda başka kayıt olamaz.
• Birden fazla SPF (TXT) kaydı oluşturmak. SPF tek bir kayıtta birleştirilmelidir.
• Değişiklikten hemen sonra sonucu görmeyip ayarları defalarca değiştirmek. Önce yayılma süresini bekleyin.

Sorun yaşarsanız yardım sayfasından destek alabilirsiniz. Alan adının genel çalışma mantığı için alan adı nedir rehberine bakabilirsiniz.